Safranbolu Safran Yetiştiriciliğinde Yeni Dönem: Kontrollü Koşullarda Bilimsel Üretim

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Karabük’ün Safranbolu ilçesinde, “dünyanın en pahalı baharatı” olarak bilinen safranın yeni sezon soğan dikim heyecanı başladı. Bu yıl hayata geçirilen “Kontrollü Koşullarda Bilimle Yeşeren Safran Yetiştiriciliği” projesiyle, safran soğanlarına zarar veren zararlılara karşı yer altına çelik tüller döşenerek bilimsel bir koruma kalkanı oluşturuldu.

Karabük İl Tarım ve Orman Müdürlüğü öncülüğünde, Safranbolu Kaymakamlığı ve Safranbolu İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü iş birliğiyle hazırlanan projenin tanıtımı ve safran soğanı dikim etkinliği Yukarı Çiftlik Köyü’nde gerçekleştirildi.

Program; Safranbolu Kaymakamı Hayrettin Baskın, Karabük İl Tarım ve Orman Müdürü Yasin Önder, Safranbolu İlçe Tarım ve Orman Müdürü Erdal Kaya, il ve ilçe protokolü, teknik personeller ile yerel üreticilerin katılımıyla yapıldı.

Kilogramı 600 Bin Lira: 80 Bin Çiçekten Sadece 500 Gram Elde Ediliyor

Kilosu 600 bin liraya kadar ulaşan ve ağırlığının yaklaşık 100 bin katı kadar sıvıyı sarıya boyayabilen Safranbolu safranı, Ekim ve Kasım aylarında çiçek açarak hasat ediliyor. Yaklaşık 80 bin çiçekten sadece 500 gram ürün elde edilebilmesi safranın değerini artırırken; ürün, 2024 yılında Avrupa Birliği Coğrafi İşaret Tescili alarak Türkiye’nin AB nezdinde tescillenen ilk baharatı unvanını kazanmıştı.

Ziraat Mühendisi Mine Yılmaz: “Safran Sadece Baharat Değil, Kültürel Bir Mirastır”

Etkinliğin ev sahiplerinden, Ziraat Mühendisi ve Safran Üreticisi Mine Yılmaz, 10 yılı aşkın süredir 20 dekardan fazla alanda üretim yaptıklarını ifade ederek şunları söyledi:

“Safran yalnızca dünyanın en değerli baharatlarından biri değil; kentimizin kültürel mirasını ve tarımsal potansiyelini temsil eden çok kıymetli bir değerdir. Üretim süreci yoğun emek ve özen ister. Bu süreçte zararlılarla mücadele büyük önem taşıyor. Hayata geçirdiğimiz bu projeyle doğru üretim tekniklerini uygulamalı olarak ortaya koymayı, yüksek verimli ve kaliteli üretimi desteklemeyi ve Safranbolu safranının değerini daha da ileri taşımayı hedefliyoruz.”

İlçe Müdürü Erdal Kaya: “5 Dekarlık Alanda 12 Milyon Liralık Kaybı Önlemek İçin Mücadele Ediyoruz”

Projenin teknik detaylarını açıklayan Safranbolu İlçe Tarım ve Orman Müdürü Erdal Kaya, üreticilerin zararlılar nedeniyle yaşadığı mağduriyetlere dikkat çekti. Kaya, safran üreticisine risk oluşturan 7 temel faktörü (köstebek, körfare, tarla faresi, manas kurdu, yabancı ot, domuz ve kötü hava koşulları) elimine etmek için bilimsel yöntemler geliştirdiklerini belirtti:

“Sadece 1 dekar safran tarlasının soğan ve işçilik maliyeti yaklaşık 800 bin TL’yi buluyor. 5 dekarlık bir alanda 3 yıl sonra elde edilecek ürün ve çoğalan soğan varlığı düşünüldüğünde, soğanların zararlılarca yok edilmesi yaklaşık 12 milyon liralık bir kayba yol açıyor. Bu milli servetin ziyan olmasına izin veremezdik.

Köstebeğe ve farelere karşı zemin altına çelik elek teli döşeyerek bariyer oluşturduk. Mayısta uçan ve toprağa yumurta bırakarak safranı çürüten manas kurdu için üstü tüllerle kapatacağız. Yabancı ot mücadelesi için ise malç uygulamasını deniyoruz. Ayrıca orman toprağı, alüviyonlu toprak ve solucan gübresi gibi 5 farklı toprak yapısında verim ve verimlilik testleri gerçekleştiriyoruz. 2 yılın sonunda elde ettiğimiz sonuç raporunu tüm üreticilerimizle paylaşacağız.”

İl Müdürü Yasin Önder: “Devlet-Millet İş Birliğiyle Değerlerimizi Koruyoruz”

Karabük İl Tarım ve Orman Müdürü Yasin Önder ise rekorlarla dolu bir tarım sezonu geçirdiklerini belirterek şu açıklamalarda bulundu:

“İlimizde bu yıl hububat üretimimiz 38 bin tondan 70 bin tona ulaştı. Safranbolu Safranı ve Yenice Ihlamur Balı ilimizin AB tescilli özel ürünleridir. Safran, tarımsal değerinin yanında kentimizin tanıtımı için de büyük öneme sahip. Bugün burada devlet-millet iş birliğinin en güzel örneklerinden birine imza atıyoruz. Kaynaklarımızı en efektif şekilde kullanarak safranımızı hem koruyacak hem de geliştireceğiz.”

Lokum ve Safran Müzesi Tarlasında İkinci Dikim Etkinliği

Program kapsamında, başarılı çalışmaları ve projeye katkıları dolayısıyla Ziraat Mühendisi Mine Yılmaz‘a teşekkür plaketi takdim edildi. Protokol ve katılımcıların tarlaya safran soğanı dikmesinin ardından etkinlik, Lokum ve Safran Müzesi işletmecisi Onur Şen’in şehir merkezindeki safran tarlasında devam etti.