Safranbolu Gümüş Mahallesi’nde Değişim Hareketi: Kamu, STK ve Mahalleli Aynı Masada Buluştu!

Karabük Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve Mor Safran Kültür Sanat Derneği ortaklığında yürütülen “Yaşamda Ben de Varım” projesi kapsamındaki Gümüş Mahallesi Kadın Gücü ve Dayanışma Paneli, mahalle sakinlerinin yoğun katılımı ve çarpıcı diyaloglarla tamamlandı.

SAFRANBOLU – Karabük’ün tarihi ve kültürel dokusuyla öne çıkan ilçesi Safranbolu’nun Gümüş (İsmetpaşa) Mahallesi’nde, dezavantajlı grupların toplumsal uyumunu ve kadınların sosyoekonomik açıdan güçlendirilmesini hedefleyen tarihi bir etkinlik gerçekleştirildi. Karabük Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ile Mor Safran Kültür Sanat Derneği iş birliği çerçevesinde hayata geçirilen “Yaşamda Ben de Varım” projesi kapsamında düzenlenen Gümüş Mahallesi Kadın Gücü ve Dayanışma Paneli, kamu yetkililerini, sivil toplum kuruluşlarını ve mahalle sakinlerini aynı kürsüde buluşturdu. Sıcak havaya rağmen yoğun bir katılım olan panelde mahallenin kronikleşen eğitim, altyapı, çevre ve sosyal izolasyon sorunları tüm şeffaflığıyla tartışıldı.

“Ders Vermeye Değil, Sizlerden Öğrenmeye Geldik”

Panelin açılış ve selamlama konuşmasını gerçekleştiren Mor Safran Kültür Sanat Derneği Başkanı Döndü Açıkgöz, projenin temel felsefesinin mahalle halkını dinlemek ve sorunları yerinde müşahede etmek olduğunu vurguladı. Etkinliğin doğrudan mahallenin kalbinde yapılmasının stratejik bir karar olduğunu belirten Dernek Başkanı Döndü Açıkgöz, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

“Değerli konuklarımız, Karabük Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü ve Mor Kültür Sanat Kültür Derneği olarak yürüttüğümüz “Yaşamda Ben de Varım” Projesi kapsamında düzenlemiş olduğumuz Gümüş Mahallesi’nin kadın gücü ve toplumsal dayanışma panelimizde, Gümüş Mahallesi sorunlarımızı toplum olarak birlikte yaşadığımızdan dolayı birlikte dertleşelim, konuşalım istedik. O nedenle de bu panelimizi Gümüş Mahallesi’nin kalbinde yapmaya karar verdik. Önemli olan buradaki sakinlerimize ulaşabilmekti. Amacımız buydu. Buraya sizlere aslında ders vermeye gelmedik. Sizlerden öğrenmeye geldik. Sizler buranın en iyi öğretmenlerisiniz. Siz bizlere öğreteceksiniz. Bizler öğreneceğiz. Amacımız o. Ortak sorunlarımızı paylaşalım istedik.”

Dezavantajlı bölgelerdeki varlığını ve koruyucu rolünü anlatan Karabük Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Abdurrahman Bilgiç, aile yapısının ve kadının toplumsal inşadaki önemine değindi. 2025 yılının Cumhurbaşkanlığı tarafından “Aile Yılı” ilan edildiğini hatırlatan İl Müdürü Abdurrahman Bilgiç, yürütülen projenin kurumsal arka planını şu sözlerle özetledi:

“Böylesine önemli bir paneli düzenledikleri için Mor Safran Kültür Sanat Derneğimizi tebrik ediyorum. Derneğimizle birlikte 2026 yılı içerisinde İçişleri Bakanlığımız Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü nezdinde bir proje hazırladık. Bu projede de komşuluk ilişkileri ile alakalı konular var. Tabii ki bir toplumun ana öğesi, en önemli öznesi aile. Ailenin de direği anneler, kadınlardır. Öyle görüyoruz. Çocukları yetiştiren, nesilleri yetiştiren de kadınlardır. İnsanoğlu tek başına yaşayan bir varlık değil; toplum içerisinde yaşayan bir varlık. Haliyle kadınlar, erkekler, çocuklar, yaşlılar, engellilerimiz ve bunun yanında komşuluk ilişkileri var. 2025 senesi cumhurbaşkanlığımız tarafından aile yılı olarak ilan edildi. Bir toplumu, bir ülkeyi ayakta tutan aile yapısıdır. Bizler de müdürlük olarak aile yapımızın korunması, güçlendirilmesi ve bu yapının gelecek nesillere aktarılması konusunda çeşitli çalışmalar yürüttük, yürütüyoruz. Kurum olarak, devlet olarak her zaman yanınızdayız. Kapılarımız sonuna kadar sizler için açık.”

Panele katılan Safranbolu Belediye Eski Başkanı Mustafa Eren de salondaki geçmiş siyasi anılarına atıfta bulunarak, mahalle sakinleriyle siyaset dışı bir dayanışma zemininde buluşmaktan memnuniyet duyduğunu ifade etti. Safranbolu Belediye Eski Başkanı Mustafa Eren, “Bu salonda daha önce yıllarca sizlerle beraber olduk. O zamanki konuşmalarımız siyaset üzerindeydi tabii ve şimdiki konuşma daha farklı. Gümüş’ün benim kalbimdeki yeri çok farklıdır. Seçim zamanında da ilk çalışmam buradan başlar, son cumartesi çalışmayı burada bitirirdik. Bu panelin sizlere katkı sağlamasını diliyorum.” şeklinde konuştu.

“İş formunda ‘Gümüş Mahallesi’ görülünce toplumdaki damga ortaya çıkıyor “

Panelin en dikkat çekici ve bilgilendirici bölümlerinden biri, Gümüş Toplumu Destekleme ve Girişimcilik Derneği Başkanı İlyas Türe‘nin mahallenin tarihsel ve sosyoekonomik yapısına dair yaptığı sunum oldu. Bölgenin yanlış tanımlandığını yardıma muhtaç gösterildiğini belirten Dernek Başkanı İlyas Türe, toplumsal önyargıların iş gücü piyasasına olan olumsuz yansımalarını şu sözlerle aktardı:

“Gümüş biraz izole ortam. İnsanlar kendini ifade edemiyor. Dışarıdan da düzgün bir alkışı yok. Bu nedenle bir iletişim eksikliği var. Toplumumuzda tarihimizi bilmeyen ve yanlış tanımlayan bir algı var. Bizi roman olarak tanıyanlar var, maalesef böyle değil. Bizim asıl kökenimiz Kürt. Yavuz Sultan Selim döneminde yaşayan, hayvancılık yapan bir topluluğuz. Dönemin padişahı Yavuz Sultan Selim bizi Anadolu’ya davet ediyor. 2020 yılında yapılan istatistiğe göre Türkiye genelinde 325.000 nüfusa sahibiz. Buraya gelme durumumuz da dönem belediye başkanı Ömer Bey’in babamı ve aileleri hamallık veya temel işleri yürütebilmek için davet etmesiyle başladı. Bartın’dan gelen akrabalarımız var; Ramazan’da davul çalma durumu için getirilip yerleştirilmişler. Karma bir yaşam var. Sosyoekonomik olarak maalesef dezavantajlı bir durumdayız. İnsanların gelişiminde hiçbir ekonominin, tasarrufun bir bahanesi olmaz. İnsana yatırım yapılacak. Safranbolu turistik, UNESCO korumasında bir yer. Gümüş’ün çarpık yapılaşması Safranbolu turizmini olumsuz etkiliyor. İnsanların yaşam kalitesini birlikte yüceltmemiz lazım. Özel sektörde iş başvurusuna girildiğinde, formda Gümüş Mahallesi görülünce toplumdaki damga ortaya çıkıyor ve iş bulunamıyor.”

Mahallenin geçmişteki sosyal yapısına değinen ve yıllarca bölgede idarecilik yapan Emekli Öğretmen Rasim Hoca ise 60’lı ve 70’li yıllarda Safranbolu’nun gözbebeği bir mekan olduğunu belirterek, “Eğitimciyken kız çocuklarına eğitim anlamında öncelik verirdim. Bizim zamanımızdaki nesil birbirine saygılıydı, kız çocukları okula gelirdi. 26-27 sene öğretmenlik yaptım, mahallenin çocuğu olduğum için hiçbir zaman sıkıntı yaşamadım.” diyerek eğitimin birincil öncelik olması gerektiğini savundu.

Eğitim Sistemindeki Aksaklıklar ve Erken Yaşta Evlilik Sorunu

Mahalledeki eğitim kalitesinin yetersizliğine dair eleştirilerini açık yüreklilikle sürdüren Gümüş Toplumu Destekleme ve Girişimcilik Derneği Başkanı İlyas Türe, okul çağındaki çocukların okuma-yazma becerilerindeki zayıflığa ve akran zorbalığına dikkat çekti. Gençlerin suça sürüklenmesinin engellenmesi gerektiğini belirten İlyas Türe, konuşmasını şu çarpıcı verilerle sürdürdü:

“Gümüş Okulu ve Şehit Mustafa Arık Okulu lokasyonunda sadece Gümüş’teki çocuklar okuyor. Hem ortaokul hem ilkokul aynı anda olduğu için bir akran zorbalığı oluyor. Eğitim düzeyi gerçekten çok zayıf. Şuradan 16-17 yaşında bir çocuk kaldırsam okuma yazma bilmiyor. Çocuk 7. 8. sınıfta bir metni okuyamadan mezun oluyor. Bu çocuklarda lise hayatı yok, üniversite yok. Çocukları kendi elimizle kaybediyoruz. İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne sesleniyorum; bu çocukların başka okullara transferini sağlayalım, farklı bir kültür görsünler. Öte yandan, 16-17 yaşında kızlarımız evleniyor. Sonra pişman oluyorlar, ikinci evlilikler yapılıyor, dul kalanlar iş arayışına girdiğinde toplumun tepkisiyle karşılaşıyor. Kadınlarımızın özgüvenli olması lazım. İŞKUR bünyesinde çalışan bir kadının kazandığı parayla evine bir şeyler alıp ‘ben bunu çalışarak kazandım’ demesi çok önemli.”

Altyapı ve Hijyen İsyanı Salonda Tansiyonu Yükseltti

Panel esnasında söz alan mahalle sakini bir kadın, mahalledeki temizlik hizmetlerinin yetersizliği ve belediyenin ilgisizliğiyle ilgili serzenişleri salondaki tartışmaları derinleştirdi. Kamu kaynaklarının adil dağıtılmadığını iddia eden vatandaş, yetkililere sert tepki gösterdi:

“Bakın biz mahalleye pislikten dolayı giremiyoruz. Çocuklarımız temizlikten yana hiçbir şekilde koruyamıyoruz. Bu konuda yetkililer bize hiç yardımcı olmuyor. Benim teyzem var engelli, altına pisletiyor. Çöplerimiz kokuyor, belediyeyi arıyoruz almaya gelmiyorlar. Hiçbir konuda destek alamıyoruz. Okuyan çocuklarımızın hepsine sorabilirsiniz, birisi kendi adını yazmayı biliyor mu? Bilmiyor. Burada sadece oturarak konuşarak olmaz. Mahalle Pislik içinde, koku içinde”

Gelecek Projeler: Sanat Korosu ve Üretim Atölyeleri

Yaşanan altyapı ve sosyal hizmet tartışmalarının ardından, mahallenin geleceğine yönelik somut projeler üzerinde uzlaşı sağlandı. Dernek Başkanı Döndü Açıkgöz‘ün mahalle gençlerine yönelik sunduğu “Halk Müziği Korosu” ve sanat grubu kurulması fikri mahalle halkı tarafından büyük bir coşkuyla onaylandı. Salonun sürekli aktif bir seminer ve eğitim merkezine dönüştürülmesi talebi üzerine ise Karabük Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Abdurrahman Bilgiç şu müjdeyi verdi:

“Burada Sosyal Yardımlaşma ve Danışma Vakfı devreye girer. Milli Eğitim Müdürlüğümüz ve Halk Eğitimi Merkezi usta öğreticileri aracılığıyla burada kurslar, mahalle sakinlerimize yönelik üretim atölyeleri açılabilir. İlerleyen süreçte burada kapsamlı eğitimler vermeyi planlıyoruz.”

Panelin sonunda konuşmacılara teşekkür belgesi taktim edildi.

Türe, “Gençlerimizi Suça Sürüklemek İstemiyoruz, Kazanmak İstiyoruz”

Panelin ardından genel bir değerlendirmede bulunan Gümüş Toplumu Destekleme ve Girişimcilik Derneği Başkanı İlyas Türe, devletin gücüne ve kamu-STK iş birliğinin önemine dikkat çekti. Gümüş Mahallesi gibi alanlarda farkındalık oluşturulması gerektiğini belirten Türe, şunları söyledi:

“Burada kadınlarımızla, çocuklarımızla hem aile eğitimi hem de toplumdaki uyumla ilgili birçok başlıkta istişareler ettik. İnsan özeline indiğimizde insan çok değerli bir varlık; bu çalışma tamamen insana dokunan bir çalışma. Gençlerimizi suça sürüklemek istemiyoruz, onları kazanmak ve topluma adapte etmek istiyoruz. Kötü amelleri olan insanların bu gençlerimizi heba etmesine izin vermemeli, hep birlikte korumalıyız.”

“Sorunlarımız da Çözümlerimiz de Ortak”

Gümüş Mahallesi’ne yönelik ön yargıların kırılması gerektiğinin altını çizen Türe, “Ortak bir kentte yaşıyoruz. Aynı ortamın havasını soluyoruz, kimsenin kimseden ayrışması söz konusu olamaz. Tüm STK’larımızı ve kamu yetkililerimizi Gümüş’te birlikte çalışmaya, uyum içerisinde üretmeye davet ediyoruz” diyerek birlik çağrısında bulundu.

Açıkgöz: “Gümüş Mahallesi’nin Kalbinde İlki Başardık”

Mor Safran Kültür Sanat Derneği Başkanı Döndü Açıkgöz ise panelin mahalle tarihinde bir ilk olduğunu vurgulayarak amacına ulaştığını belirtti. Projenin temel hedefinin kadınlar ve çocukların geleceği olduğunu ifade eden Açıkgöz, mahalledeki eksiklikleri ve planladıkları projeleri şu sözlerle aktardı:

• Eğitimde Fırsat Eşitliği: “Birçok kadın çocuklarının okuma-yazmada sıkıntı yaşadığını ve yeterli eğitimi alamadığını söylüyor. Burada eğitimin eksik olduğunu gördük. Gönüllü öğretmenler ve hocalar vasıtasıyla bu mekanda çocuklarımıza özel eğitimler verilmesi için araştırma yapacağız.”
• Gençlere Sanat Eli (Müzik Korosu): “Mahalledeki gençlerimizin bir meşguliyete, sanata ihtiyacı var. Genç kızlarımız bir müzik korosu kurulmasını istiyor. Onların bir enstrüman çalması, resim yapması gelecekleri için çok önemli. Kendi adıma bu koronun kurulması için elimden gelen desteği vermeye hazırım.”

Mahalle Sakinlerinden Belediye’ye “Çevre Düzenlemesi” Çağrısı

Kadınların ve çocukların mahallede daha güvenli ve sosyal bir yaşam talep ettiğini belirten Döndü Açıkgöz, yerel yönetime de mesaj gönderdi:

“Mahalle sakinleri diğer mahalleler gibi çevre düzenlemesi ve sosyal yaşam alanları istiyor. Çocukların rahatça oynayabileceği, güvenli alanlara ihtiyaç var. Bu konu belediyemizi ilgilendiriyor ve umuyorum ki belediyemiz bu konuda en kısa sürede harekete geçecektir.”

Panelin, Safranbolu tarihinde Gümüş Mahallesi’nde yapılan ilk panel olduğuna vurgu yapan Açıkgöz, “Bugüne kadar bazı şeyleri çok ihmal ettik. Konuşulması gerekenleri konuşmaktan vazgeçtiğimiz için sorunlarımız büyümekteydi. Artık bu sorunları hep birlikte çözeceğiz” diyerek sözlerini noktaladı.