BATI KARADENİZ’İN ANTİK KENTİ

 Eskipazar ilçesinin Kaderini Değiştirecek olan Hadrianapolis  antik Kenti

2001 yılında Gazetemiz ortaklarından Mustafa Özyurt ile Zamanın İl Kültür Müdürü Serdar Üstel  ile birlikte yaptıkları araştırmalar sonucu ortaya çıkartılan  Hadrianapolis  ile ilgili  olarak  Ankara Üniversitesi Arkeoloji ana bilim dalı Başkanı  Prof.Dr Coşkun Özgünel ile  yapılan yazışmalar sonrasında  İlçeye gelen Ekip tarafından yapılan incelemelerin yer aldığı  Rapor  Eskipazar ilçesinin geleceğini  belirledi

Yapılan Çalışmalar ile son derece önemli olan bu Keşif Sayesinde  Eskipazar ilçesi UNESCO yolunda

Zamanın  Karabük Valisi  Cemalettin Sevim ( Merhum )  Tarafından ilk olarak 40. bin Tl ile kazı  Çalışmalarına başlanmıştı

Bugün Prof Dr  Ersin Çelikbaş  Başkanlığında yapılan  Kazı Çalışmaları  sırasında çıkartılan  Mozaik işlemelerin  bir Eşi daha bulunmuyor

Son Derece Titiz Çalışmaları ile  Dikkatleri Üzerine çeken  Prof Dr Ersin Çelikbaş  Tarafından gün Yüzüne çıkartılan  Emsalsiz  Eserler Türkiye gündeminde yer bulmaya devam ediyor

Safranbolu ilçesinden sonra  İkinci Turizm İlçemiz olarak  Eskipazar Hadrianapolis  ile  Yer alıyor  

  Habertürk, A Haber, Show Tv, TRT Spor, NTV, Olay Tv, bugün ise Sözcü Tv de “Büyük Satranç Tahtası” programında moderatörlük yapan Ünlü Sunucu SİMGE FISTIKOĞLU  Turist Rehberi ve Yazar Şerif Yenen  İle  Batı Karadenizin Antik Kenti Hadrianapolisi konuştular

Turist Rehberi ve Yazar Şerif Yenen,  Hadrianapolis Antik Kenti, Karadeniz Bölgesi’nde; ziyaretçi merkezi, sosyal alanları, yürüyüş parkurları ve bilgilendirme panolarıyla bu denli kapsamlı imkanlara sahip tek antik kent Hadrianapolis’tir.

Konum olarak Karabük’ün Eskipazar ilçesinde yer alan bu kadim şehir, otobandan Safranbolu ve Karabük yönüne doğru ilerlerken mutlaka ziyaret edilmesi gereken tam bir keşif rotasıdır. Peki, Hadrianapolis ne anlama gelir? Bu isim, “Roma İmparatoru Hadrian’ın kurduğu şehir” demektir.

Turist Rehberi ve Yazar Şerif Yenen,  İlginç bir detay olarak, Edirne’nin antik adı da aynıdır; Edirne ismi de aslında Hadrianapolis’ten türemiştir. Örneğin, İstanbul’daki Kariye Camii yakınlarında bulunan Edirne Kapı, adını oradan çıkan yolun Hadrianapolis’e (Edirne) ulaşmasından alır. Anadolu’da bu ismi taşıyan birkaç antik kent bulunsa da Eskipazar’daki Hadrianapolis, bu yerleşimlerin en önemlilerinden biridir dedi

PROF DR ERSİN ÇELİKBAŞ

Prof Dr Ersin Çelikbaş Başkanlığında yapılan kazı çalışmaları sırasında   Hadrianopolis, Antik Paflagonya bölgesinde yerleşim yeri olarak kullanılmış ve günümüzde  Eskipazar ilçesinin Çaylı köyü yakınlarında bulunan henüz tamamı yeryüzüne çıkarılmamış olup Çalışmaları onlarca yıl sürecek bir antik kenttir.

 Antik kent Roma döneminde 5. yüzyılda kurulmuştur. Ankara-Karabük yolu üzerinde bulunan Eskipazar merkezine 3 km uzaklıkta bulunan Hacı Ahmetler Köyü’ndeki asfalt yol ile ulaşım sağlanmaktadır

 Günümüzde antik kentin bir bölümünün üzeri kapatılmıştır.

Prof Dr  Ersin Çelikbaş  Başkanlığında yapılan kazılarda Antik şehirde çok sayıda mermer sütun ve sütun başlıkları, kiliseler, surlar, su sarnıçları, kaya mezarları, Roma hamamı, gözyaşı şişeleri, tüneller, erzak ve şarap mahzenleri vardır. Kazı çalışmaları sırasında zemini mozaik hayvan, kuş gibi resimlerle süslenmiş bir kilise çıkartılmıştır.

Döneminde oldukça gelişmiş bir şehir olduğu, sit alanı içinde bulunan mermer sütun ve sütun başlıklarından, heykellerden ve yapıların mimarı özelliklerinden anlaşılmaktadır. Yeri bilinmeyen fakat tarih kitaplarında şehir adına paranın basılan bir darphane olduğundan bahsedilmektedir. Sit alanı içinde çok sayıda sikke bulunmuştur. Yağmur yağdığında yağmur ve sel sularının sikkeleri ortaya çıkardığı ve sit alanı içinden geçen çaya bu sikkelerin taşınarak yok olduğu bölge sakinleri tarafından ifade edilmektedir.

2022 yılında bölgede yapılan kazılar sonucu Asklepios kültü bulundu. Sağlık tanrısı olarak bilinen Asklepios‘tan bahsedilen üç satırlık bir yazıta rastlandı. Kazı Başkanı Doç.Dr. Ersin Çelikbaş ”Bu yazıt, Hadrianopolis ve Karadeniz arkeolojisi açısından çok önemli. Çünkü yazıtın üzerinde şöyle bir yazı var; ‘Ailos Deiotaros, kurtarıcı Asklepios’a bunu sundu’ diyor. Burada Asklepios’un varlığını tahmin ediyorduk ama bu yazıtın burada çıkmasıyla Hadrianopolis’te Asklepios kültünün var olduğunu net bir şekilde tespit etmiş olduk.” açıklamasını yaptı. Bu kazı sonucunda önemli örneklerinden biri Bergama’da olan Asklepios kültü Karadeniz bölgesinde ilk defa çıkarıldı

PROF DR COŞKUN ÖZGÜNEL

Ankara Üniversitesi  Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi  Klaşik  Arkeoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof.Dr Coşkun Özgünel tarafından Şahsıma gönderilen Raqorun bir Bölümünü sizler adına yayımlamak istedim

ÖZGÜNEL, Kuzey Anadolu coğrafyası içinde az araştırılmış bölgelerden biri olan Paphlagonia bölgesinin güney bölümünde yer alan Hadrianopolis kentine 12.05.2001 tarihinde bir ön inceleme gezi gerçekleştirilmiştir. Karabük ili, Eskipazar ilçesi sınırları üzerinde yer alan antik kentım yayıldığı alan ilçe merkezinden Mengen yönüne doğru devam eden yolun çevresindeki Duraklar, Budaklar, Büyük Yaylalar, Çaylı ve Beytarla köyleri arasındaki bölgeyi kapsamaktadır. Hadrianopolis kentine gerçekleştirilen bu ilk inceleme gezisinde kentin özellikle Mengen yolu üzerinde ve yakın çevresindeki alanlar taranmıştır.

Bugün de çok geniş bir alana yayılmış olan kentin kurulduğu dönemde geniş bir nüfuz alanı olduğu anlaşılmaktadır. Kent MS 4. yüzyılda Honōrias eyaleti kuruluncaya değin Paphlagonia bölgesine, MS 535 de Honorias eyaletinin politik olarak çözülmesine kadar da bu eyalete bağlı olarak kalmıştır. Kent MS 5.yüzyıldan itibaren Piskoposlukla ilgili bir yerleşim olmuştur MS 9. yüzyıla kadar bu özelliğini korumuş olmalıdır.

Özgünel, MS 5-6.? yy’lara ait olması muhtemel ambon, lento, sütun ve başlık parçalarını içeren parçalar bu kalıntının kentte MS 6. yy’da kurulmuş olması muhtemel kiliselerden birisi olabileceğini göstermektedir.

Dört tanesi bir arada ve yan yana diğer ikisi de birlikte bulunan mezarlar yaklaşık 215×90 cm. boyutlarındadır ve hepsi de açılarak soyulmuşlardır.

Yedi Mezarlar mevkiinden 300 m. kadar ileride yine karayolunun iki tarafında çeşitli parçalar görülmektedir.

Kentin yayılım alanını bu alandan güneye, Göksu Deresine doğru takip ettiğimizde yöredeki adıyla Hacımatlar, resmi adı Budaklar Köyü Hacıahmetler mahallesi olan bölgede kayalık arazide gerek kaya yüzeylerine açılmış gerekse de arazi yüzeyinde görülen kaya mezarları ve sığınıkları bulunmaktadır

Hadrianopolis Kentinde Yapılabilecekler

1. Kentin Nüfuz Alanının Tespit Edilmesi: Duraklar, Büyük Yaylalar, Budaklar, Çaylı, Beytarla köyleri arasında kalan arazi ile anılan koylerin çevresinin dolaşılması, yüzeyin taranması gerekmektedir.
2. Nekropol Alanı: Açılmış mezarlar ile açılmamış olası mezarların temizlenmesi gerçekleştirilebilir. Böylelikle kaçak kazı faaliyetlerinden önce bazı mezarların kurtarılabilmesi olanağı bulunabilir.
3. Zincirlikuyu Mevkii: Yoğun biçimde görülen bina olasılıkla konut yığıntılarında küçük taşların temizlenmesi sonucu duvarlar daha belirgin bir biçimde ortaya çıkarılabilir.
4. Topografik Plan: Mevcut kalıntıların topografik bir plan üzerine yerleştirilebilmesi de olanaklıdır. Hava fotoğrafları ile de bu durum desteklenebilir.
5. Kazı Çalışması: Öncelikle Zincirlikuyu mevkii civarında binalar gün ışığına çıkarılabilir. Diğer bir çalışma alam da Budaklar Koyu, Hacıahmetler Mahallesinin kuzeyindeki yamaçta görülen kemerli alt yapı ve çevresi olabilir.
6. Mimari Envanter: Moloz yığıntıları arasından çıkabilecek mimari eleman parçalarının tespiti ve envanterlerinin yapılması. Olarak belirtti